Begrijpen wat je presenteert.
Een professional moet kunnen uitleggen hoe een oordeel tot stand kwam, welke aannames erin zitten en waar de eigen kennis ophoudt.
De Kamer / AI-Frictielab
De analyse is van AI.
Wie draagt
het oordeel?
Je organisatie wil AI benutten. Tegelijk moeten mensen kunnen uitleggen waarop een advies, beoordeling of besluit berust. Het AI-Frictielab helpt om rond één concrete keuze vast te leggen wat menselijk moet blijven.
2–3 wekenVan vraag naar besluitkader
5–8 gesprekkenVerschillende perspectieven
1 besluitvormingstafelMet mandaat en ervaringskennis
Wat er op het spel staat
De mens tekent.
Maar kan die ook ingrijpen?
Twijfel die mag doorwerken.
De vraag is of collega’s tijd, ruimte en mandaat hebben om output te bevragen. Ook wanneer tempo, targets of hiërarchie iets anders vragen.
Weten wie kan corrigeren.
Menselijke controle wordt concreet wanneer iemand bevoegd én in staat is om een uitkomst te wijzigen, terug te draaien of een toepassing te stoppen.
De opbrengst
Een Menselijk
Mandaat.
Een compact besluitkader voor het dagelijkse werk. Het beschrijft wat AI mag ondersteunen, welke grenzen gelden en wie aanspreekbaar blijft.
We leggen ook vast hoe betrokkenen een uitkomst kunnen betwisten en wat de organisatie wil leren. Een begrensd experiment krijgt een eigenaar, stopcriteria en een evaluatiemoment.
Het mandaat wordt door de organisatie besproken en vastgesteld. De verantwoordelijkheid voor het besluit blijft daar waar zij hoort.
De Nieuwe Kamer / Besluitkader
Menselijk Mandaat
- 01 · De menselijke grens
- Welke beoordeling blijft bij een mens?
- 02 · Beslisrechten
- Wie kan toetsen, corrigeren en stoppen?
- 03 · Ruimte voor bezwaar
- Hoe kunnen betrokkenen een uitkomst bevragen?
- 04 · Leren in de praktijk
- Wat proberen we, onder welke voorwaarden en wanneer kijken we terug?
De aanpak
Eén keuze als vertrekpunt.
01
Beslischeck
In twintig minuten onderzoeken we welke concrete keuze voorligt en wat nog openstaat. We toetsen of het AI-Frictielab past bij de vraag.
02
Frictiescan
Vijf tot acht vertrouwelijke gesprekken en relevante documenten brengen de werkpraktijk, zorgen en verantwoordelijkheden in beeld.
03
Besluitvormingstafel
In een sessie van circa drieënhalf uur onderzoeken bestuur, vakmensen en betrokkenen de spanningen. Zij formuleren grenzen, afspraken en een mogelijk experiment.
04
Mandaat en vervolg
We werken de uitkomsten uit in het Menselijk Mandaat. Een check na dertig dagen en evaluatie na negentig dagen verbinden de afspraken aan de praktijk.
Voor wie
Waar AI kennis,
werk of toegang
verandert.
Voor bestuurders, directies en professionals in publieke dienstverlening, advies, accountancy, onderzoek, zorg, onderwijs en media.
Een bruikbare vraag is concreet: hoe gebruiken we AI bij adviesvorming? Wat verandert er voor junioren? Welke afweging blijft bij een medewerker? Wie kan een geautomatiseerde uitkomst corrigeren?
We starten bij een werkelijke keuze, met een besliseigenaar en invloed voor de mensen die met de gevolgen leven.
Investering
Een afgebakend traject.
Instappilot
Een gerichte eerste toepassing
Vanaf €9.500
Voor één afgebakende keuze. De precieze scope en inzet spreken we vooraf af.
Standaardtraject
Van diagnose tot leren
€15.500
Met voorbereiding, interviews, besluitvormingstafel, Menselijk Mandaat en afgesproken follow-up.
Bedragen exclusief btw. Een complexere bestuurlijke context vraagt om een voorstel op maat.
Praktische vragen
Wat je vooraf wilt weten.
Moeten deelnemers technische experts zijn?
Nee. Wel moeten zij de toepassing en de gevolgen voor hun werk of leven kunnen bespreken. We organiseren zo nodig aanvullende technische of sectorspecifieke expertise.
Levert dit ook een technische of juridische toets op?
Het AI-Frictielab richt zich op menselijke verantwoordelijkheid en besluitvorming. Technische audits, juridische beoordeling en wettelijke medezeggenschapsrechten hebben een eigen rol. We stemmen het traject af op die expertise.
Moet de uitkomst zijn dat we AI invoeren?
De uitkomst kan doorgaan, aanpassen, begrenzen, uitstellen of stoppen zijn. Daarom moet er aan het begin nog wezenlijke beslisruimte bestaan.
Is deze aanpak bewezen?
Het AI-Frictielab bouwt voort op praktijkervaring en bestaande inzichten over dialoog, werk en verantwoord technologiegebruik. De combinatie wordt verder ontwikkeld en geëvalueerd. We doen geen claim dat het totale traject onafhankelijk op effect is bewezen.